Doktor Gisella Perl

Gisella Perl (1907–1988) – lekarka-ginekolożka, urodzona w Syhocie Marmaroskim w ówczesnych Austro-Węgrzech (obecnie Rumunia). Była pierwszą kobietą praktykującą medycynę w rodzinnym miasteczku. W 1944 roku, wraz z mężem, synem i rodzicami, zostaje aresztowana przez Gestapo i deportowana do Auschwitz, gdzie trafia do obozu kobiecego w Birkenau. Tam ujawnia się jako lekarka i od tej pory – bez podstawowych przyrządów czy lekarstw – niesie pomoc medyczną więzionym kobietom. Jej umiejętności i wiedzę wykorzystuje również niesławny doktor Josef Mengele, zwany „Aniołem Śmierci” z Auschwitz.

Początkowo daje się zwieść nazistom – kiedy nakazują kobietom w ciąży zgłaszać się rzekomo w celu zapewnienia im i ich dzieciom lepszych warunków życia, wierzy że to je ocali. Szybko przekonuje się jednak, że są one mordowane jako niezdolne do pracy, a część z nich Mengele wykorzystuje niczym króliki doświadczalne, prowadząc swoje nieludzkie eksperymenty medyczne. Co więcej, dzieci rodzone w obozie są najczęściej w bestialski sposób uśmiercane przez esesmanów. I choć całą swoją dotychczasową pracę poświęciła pomocy kobietom starającym się o potomstwo – lecząc niepłodność, prowadząc ciąże i wreszcie przyjmując dzieci na świat – w obliczu faktu, że ciąża w obozie dla kobiet oznaczała wyrok śmierci, poprzysięgła, że odtąd nie będzie ciężarnych w Birkenau. Z domu wyniosła religijność, dlatego stanowi to dla niej wielkie wyzwanie natury moralnej, niemniej na pierwszym miejscu stawia zdrowie i życie kobiet, ich dobrostan. Ideologia religijna nie przesłania jej szerszej perspektywy prawdy i dobra, jest w stanie je odróżnić, co, jak widać na licznych przykładach z otaczającego nas świata, bywa bardzo trudne.

W straszliwych warunkach higienicznych, pod osłoną nocy, przeprowadza potajemne aborcje, ratując w ten sposób życie setek kobiet. W obliczu braku podstawowych środków leczniczych, gdy sytuacja zdaje się beznadziejna, wymyśla i snuje opowieści dla swoich pacjentek, współtowarzyszek niedoli, co często okazuje się skutecznie podtrzymywać ich wolę życia, dając im nadzieję. Swoją postawą uosabia starożytny i zawsze aktualny archetyp lekarski – postaci uzdrowicielki / uzdrowiciela troszczących się nie tylko o ciało, lecz również umysł czy ducha napotykanych w życiu osób. Ludzi, których powinnością jest leczyć – uzdrawiać – każdą sytuację życiową, każdą niedolę drugiego człowieka, nie tylko tę, którą zazwyczaj kojarzymy z medycyną. 

W roku 1948 jej wspomnienia pod tytułem I was a Doctor in Auschwitz zostają opublikowane w Nowym Jorku, gdzie doktor Perl emigruje po zakończeniu wojny.